چرخ ها(شاهین) چرا شکار میشوند؟

"چرخ" یکی از نادر پرندگان شکاریست که در مناطقی از چین، قزاقستان ، آسیای میانه و افغانستان( پامیر ، اشکاشم ، زیباک و دیگر نواحی بدخشان در فصل گرما) پیدا میشود، در جریان سالهای جهاد و مقاومت تعداد زیادی آنها توسط قاچاقبران دوره گرد که از ولایات شرقی کشور و پاکستان به قصد شکار این پرنده می آمدند شکار شده بپاکستان و ازانجا بکشور های عربی منتقل شد ، این قاچاقبران با پرداخت یک مقدار ناچیزی پول به عنوان "محصول" به فرماندهان محلی اجازهِ شکار چرخ را حاصل نموده و با شکار بیرحمانه و بیرویه تعداد زیادی این پرندهِ کمیاب را در دههِ هفتاد هجری شمسی بدام انداخته ، انرا به پاکستان بردند که ازانجا به کشور های عربی قاچاق شده و به قیمت بسیار گزاف بفروش رسید ، ساکنین بدخشان که از کان و کیف راز شکار چرخ آگاهی ندارند معتقدند که خریدار آخری چرخ شیوخ عرب میباشند.افواهات در مورد طرز استفاده ازین پرنده مختلف است ، بعضی میگویند که این پرنده جانوری بحری را شکار میکند که در سنگدان وی دانه های قیمت بهاست .عدهِ دیگر میگویند که چرخ جانوری بحری را شکار میکند که بنام سقنقور یاد میشود ، میگویند گوشت این حیوان قدرت جنسی را به شکل حیرت انگیزی افزایش میدهد.این پرنده را در یک مدت معین خریداری میکنند( سنبله - قوس ) ، هرگاه چرخ در زمان معین سال در بازار های پاکستان عرضه نشود، خریداری ندارد ، رنگ ، سن ، طول و رنگ پرنده در اندازهِ قیمت آن نقش اساسی دارد. شایقین چرخ آن نوعی را می پسندند که دارای طول 17-18 انچ و از نظر جنس ماده باشد ، جنس نر ارزشی ندارد زیرا شکار خوب نمیکند.رنگ اعلی و انتخابی سفید میباشد، رنگهای بادامی ( نخودی ) ، شتری ، سیاه به ترتیب در درجات بعدی قرار میگرد ، رنگ جاله در در ردهِ آخری قرار میگیرد.این پرنده در موسم تابستان از ارتفاعات پامیر به طرف شیوه و مناطق گرمتر کوچ میکند ، در همین موقع است که مورد شکار قرار میگیرد ( جوزا- سنبله ).5 سال قبل شکارچیان در ولسوالی جرم چرخی را شکار کردند که در چرمی که بپای آن بسته شده بود اسم صاحب عرب آن نوشته شده بود، این چرخ از کشور های عربی دو باره به افغانستان بر گشته بود. در ذهن ساکنین بدخشان همیشه یک سوال خطور میکند چرخ را چرا شکار میکنند؟ این چرخ چه معجزهِ میافریند که بین 15 تا 20 نفر بخاطر شکار یک بال آن از پاکستان و ولایات شرقی اینهمه فاصله را درنوریدده ، تمام خطرات را نادیده گرفته روزها ، هفته ها و گاهی ماه ها در دشت ها و صحراهای بدخشان آواره و دربرد میگردند تا یکی را بدام آوردند، بدون شک یک جواب در ذهن خود پیدا میکنند که اینهمه برای پول است ، میدانند که چرخهارا در پاکستان به قیمت گران میخرند میدانند که درپاکستان تا یک لک کلدار ارزش دارد ، یک لک کلدار برای آدمهای غریبکار خیلی سرمایه است اما چرا؟ کی این چرخهارا میخرد و در نهایت بکجا میروند؟ واین چرخها چه شهکاری را انجام میدهند؟ ما تا اینجا را میدانستیم که خریدار آخری این چرخها عربها هستند و تمام.معلومات تازهِ ما میرساند که چرخها برای بسياری از عربهای حاشيه خليج فارس بسيار با اهميت هستند. شکار با چرخ صحرايی برای صدها سال بخشی از زندگی و يکی از سرگرميهای مهم شيخ ها و اميرزادگان عرب حاشيه خليج فارس بوده است. اين چرخها برای برخی از حاکمان محلی و البته ثروتمند عرب گاهی مانند عضوی ازاعضای خانواده و حتی بیشتر ازان اهميت می يابد و گاهی نيز ارزش هرکدام از آنان به بیشتر از دهها هزار دلار می رسد و گاهی قيمت هريک از اين شاهين ها، بالغ بر ۴۰ هزار دلار آمريکای میگردد.

بر اساس آمارهای رسمی شمار چرخهای موجود در اين منطقه بالغ بر ۱۲ هزار است که حدود نيمی از اين تعداد فقط در امارات متحده عربی زندگی می کنند، تجارت چرخ در کشورهای عربی خیلی سود آور وبا منفعت است تجارتی که فقط در امارات متحده عربی ارزش آن حدود ۱۵۰ ميليون دلار تخمين زده می شود.شیوخ عرب برای چرخها ارزشی بزرگی قایلند برای مداوای امراض چرخها شفاخانهِ مجهزی در ابوظبی وجود دارد که با مدرنترین وسایل تشخیصیه و مداوا مجهز میباشد. درین بيمارستان چرخ ها در ابوظبی روزانه حدود ۵۰ چرخ را مورد معاينه قرار می گیرد

شیوع ریزش مرغها تجارت چرخها را هم در کشور های عربی به خطر مواجه کرده است. ، شیوع این مرض برای جمعيت چرخهای شکاری شيخهای ثروتمند در کشورهای عربی حاشيه خليج فارس نيز خوشايند نبوده است.. ماه گذشته ۳۷ چرخ شکاری در عربستان سعودی به دليل احتمال مبتلا بودن به بيماری آنفلونزای مرغی جمع آوری شده و مورد آزمايش قرار گرفت و اين مسئله صاحبان چرخهای ارزشمند را در نگرانی فرو برد. در اتاق انتظار در بيمارستان چرخها در ابوظبی چند نفر در نوبت هستند تا چرخهایشان را برای معاينه به دامپزشک اين محل نشان دهند.دکتر ماگريت مولر مدير اين بيمارستان می گويد: "اين چرخها به اين دليل به اينجا آورده می شوند که مستعد مبتلا شدن به بيماری آنفلونزای مرغی هستند. مثل اينکه ماه قبل در عربستان سعودی نيز شماری از چرخها مورد بررسی قرار گرفتند."البته دکتر مولر می افزايد که چرخهای شکاری، به اندازه مرغهای خانگی و يا برخی ديگر از ماکيان در برابر آنفلونزای مرغی حساس نيستند.

به اساس تدابیر بازدارندهِ که در کشور های خلیج اتخاذ گردیده است"همه پرنده هايی که برای شکار به خارج از کشور برده شده اند و بعد بازگردانده می شوند، به قرنطينه منتقل می شوند تا مورد معاينه قرار گيرند."آقای ماجدالمنصوری یکی از مسوولین حفظ محیط زیست امارات میگوید: "در فرودگاهها و نيز در بيمارستان شاهينها محلهايی برای قرنطينه آنان در نظر گرفته شده است. در شهر دوبی در مرز عربستان سعودی و نيز در مرز عمان، قرنطينه هايی برای آزمايش شاهينها ايجاد شده است."ولی اين نوع کنترل آيا بر تجارت شاهينها نيز تاثيری گذاشته است. محمد المنصوری يکی از پروش دهندگان چرخ که مالک حدود ۱۵۰ چرخ در منطقه "شعبا" است، می گويد: "واقعا اين مسئله بر تجارت شاهين تاثير گذاشته است اين تاثير بر تجارت پرنده هايی که از خارج به امارات آورده می شوند بيشتر بوده است."او می افزايد: "مردم نمی دانند چگونه شاهينهايشان را دراينجا بفروشند و نيز شکار شاهين به همين دليل محدود شده است. در اين وضعيت البته برای ما که پرورش دهنده اين پرندگان هستيم، وضعيت بهتر است و می توانيم آنها را برای فروش در سال بعد نگه داريم."با توجه به جايگاه شاهينها در ميان عربهای اين منطقه، خصوصا در ميان خانواده های حاکم، نمی توان گفت که احتمال شيوع آنفلولانزای مرغی در ميان شاهينها، مسئله کم اهميتی است. خصوصا اينکه انسان با اين شاهينها رابطه ای نزديک دارد و نيز احتمال سرايت آنفلونزا از طيور به انسان، يکی از دلايل عمده اضطراب جهانيان در برابر اين بيماری است.اين احتمال وجود دارد که شاهينهای بازگشته از شکار، ناقل اين بيماری باشند و بدینگونه به نتیجه میرسیم که چرخها ، یکی زا جمله دارای های با ارزشی بدخشان بوده که تا کنون هزاران بال آن توسط دلالان دوره گرد شکار شده و به قیمتهای بسیار گزافی به فروش رسیده است که منبعد امید واریم مردم بدخشان اجازه غارت این دارای ها را به هیچ کسی نداده و با تمام نیرو از شکار آنها جلیوگیری نمایند ولو که شکارچیان فرمان هم بدست داشته باشند.